Вучыце дзяцей гуляць з цацкамі
Гульня – гэта неад’емная частка дзяцінства. Для дзіцяці гульня з’яўляецца не толькі сродкам забавы, але і магутным інструментам, які спрыяе яго развіццю і навучанню.
Менавіта ў гульні дзіця даследуе навакольны свет, мадэлюе яго, асвойвае жыццёвыя правілы, чалавечыя адносіны, «прымае» на сябе сацыяльныя ролі. Гульня ўплывае на развіццё камунікацыі і сацыяльнага ўзаемадзеяння. Дзеці з расстройствам аўтыстычнага спектра, як правіла, маюць вельмі значны і вельмі характэрны дэфіцыт гульнявых навыкаў. Многія дзеці наогул не гуляюць з цацкамі. У іншых выпадках яны выкарыстоўваюць цацкі функцыянальна, але ў іх заўсёды ёсць праблемы з сімвалічнымі і абстрактнымі аспектамі гульні. Вельмі важна вучыць маленькіх дзяцей з расстройствам аўтыстычнага спектра гуляць. У такіх дзяцей маецца базавы дэфіцыт гульнявых навыкаў. Для таго, каб навучыць такое дзіця гуляць, трэба мэтанакіравана і рэгулярна вучыць яго менавіта гу
ляць з цацкамі. Неабходна сачыць за тым, што прыцягвае яго ўвагу, затым спрабаваць утрымаць гэта ўвагу, паказваючы нешта, што звязана з цікавасцю дзіцяці. Калі дзіця зрабіла нешта незвычайнае і праявіла фантазію, трэба падтрымаць яго. Напрыклад, калі дзіця вырашыла «есці» кубік, не трэба тлумачыць, што «кубікі не ядуць». Лепш таксама пачніце «ёсць» кубік і скажыце: «О, ты ясі бутэрброд, а я буду есці катлету!».
Падчас кожнай гульні, нават калі яна аднастайная, варта ўключаць нешта нечаканае. Гэта называецца «парушыць» сцэнарый гульні. Напрыклад, калі мышка заўсёды хаваецца ў домік, то сёння ў доміку апынецца кошка! Праяўляйце перабольшанае здзіўленне і смейцеся разам з дзіцем. Гэта лішняя нагода для радасці, кантакту вачыма і ўзаемадзеяння. Гэта таксама развіццё навыкаў рашэння праблем.
Гульня дае магчымасць пастаяннай «размінкі», трэніроўкі дзіцяці ў кантакце з дарослым. Унясенне эмацыянальнага сэнсу, развіццё сюжэту пашырае ўяўленне дзіцяці пра навакольны свет, адцягвае яго ад звыклых спосабаў афектыўнай аўтастымуляцыі, фарміруючы цікавасць да жыццёвых падзей. У гульні развіваецца адвольная ўвага дзіцяці, ствараюцца перадумовы для яго незалежных і адвольных паводзін у цэлым.
Алена ГУШЧЫНА, педагог-псіхолаг Шумілінскага раённага цэнтра карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі
