Як TikTok ледзь не пазбавіў рабочага з замежнай краіны зберажэнняў
Ахвярамі кіберзлачынцаў становяцца не толькі грамадзяне Беларусі, але і тыя, хто прыехаў у нашу краіну працаваць.
Доказам стала гісторыя 36-гадовага грамадзяніна замежнай краіны, які прыехаў працаваць у Шуміліна і ледзь не стаў ахвярай класічнай інтэрнэт-схемы. Выратавалі яго… банкаўскія сістэмы бяспекі.
Аднойчы вечарам мужчына гартаў TikTok. Рэклама «цудоўнага крэдыту» траплялася раз за разам: занадта добрыя ўмовы, хуткае адабрэнне, мінімум дакументаў. Зацікавіўся. У рэкламе фігуравала арганізацыя, якая прадставілася як «Алмаз-крэдыт».
Далей – як па напісаным сцэнарыі. «Супрацоўніца» прапанавала перайсці ў Telegram, дзе мужчына адправіў усё, што прасілі: пашпартныя даныя, нумар банкаўскай карткі, тэлефон. Праз некалькі хвілін прыйшло радаснае «Заяўка адобрана». Засталася дробязь – аплаціць страхавы ўзнос у 200 рублёў, спачатку 100 рублёў, астатнія 100 – пасля атрымання крэдыту».
Мужчына паспрабаваў зрабіць перавод адзін раз, другі, трэці. Не атрымалася. Пайшоў у банк – і там яму растлумачылі: сістэма бяспекі заблакіравала картку, бо пераводы ішлі на падазроны рахунак.
Па факце спробы крадзяжу грошай Шумілінскі раённы аддзел Следчага камітэта ўзбудзіў крымінальную справу. Вядзе яе старшы следчы Аксана Аглушэвіч. Яна і патлумачыла, чаму схема магла спрацаваць, калі б не банк:
– Ашуканцы разлічваюць на простае: рэклама ў сацыяльнай сетцы стварае эфект «усё хутка і проста». Telegram хавае сляды, а просьба «аплаціць страхоўку» выглядае амаль як фармальнасць. Але сапраўдныя банкі і крэдытныя арганізацыі не патрабуюць пералічваць грошы за «страхоўку» на выпадковыя рахункі праз месенджары.
Што павінна насцярожваць?
– «Занадта прывабныя» ўмовы крэдыту ў рэкламе.
– Пераход у Telegram або іншы месенджар замест афіцыйнага сайта і дадатку.
– Просьба даслаць фота пашпарта і банкаўскай карткі.
– Патрабаванне любой папярэдняй аплаты: «страхоўка», «камісія», «разблакіроўка».
– Імгненнае адабрэнне без праверкі.
Што рабіць, калі вы ўжо перадалі даныя?
1. Не плаціць нічога на новыя рахункі.
2. Перавыпусціць картку і змяніць паролі.
3. Захаваць скрыншоты перапіскі, рэкламы і рэквізітаў.
4. Паведаміць у банк і міліцыю.
5. Праверыць крэдытную гісторыю.
Гісторыя магла скончыцца куды горш. У гэтым выпадку грошы не страчаны, а па справе вядзецца следства. Але галоўны ўрок просты: крэдыт не пачынаецца з просьбы пералічыць камусьці 200 рублёў…
Аляксандр ШЭДЗЬКО.

